Terwijl het wantrouwen in de medische wereld en de overheid nog nooit zo groot was, zijn er steeds vaker uitbraken van griep die van diersoort naar diersoort en zelfs van dier naar mens overspringen. Wereldwijd zijn er steeds vaker meldingen van mensen die ernstig ziek zijn geworden door een infectie met vogelgriep. Ook zijn er enkele mensen overleden. Moeten we ons serieus zorgen maken of is het nog een storm in een glas water? In deze blog vertellen we je er meer over.
Waar hebben we het over?
- Door het meest recente vogelgriepvirus zijn gigantisch veel wilde vogels gestorven.
- Wereldwijd zijn er zo’n half miljard kippen gestorven (of geruimd)
- Het virus is overgesprongen naar meerdere zoogdieren zoals vossen, koeien, zeeleeuwen en verschillende katachtigen waaronder de gewone huiskat.
- In Nederland zijn er regelmatig uitbraken van vogelgriep bij pluimveebedrijven, komt het voor bij wilde vogels en is het virus vastgesteld bij enkele koeien, vossen en katten.
- Op verschillende plekken in de wereld zijn mensen besmet geraakt. In de VS zijn 67 mensen ziek geworden van dit vogelgriepvirus en is er 1 persoon overleden.
Als je kijkt naar de gewone griep oftewel influenza, die wereldwijd jaarlijks tussen de 290000 en 650000 levens eist, lijkt 1 dode niet iets om je ongerust te maken. Op dit moment is het risico van H5N1 voor de volksgezondheid ook nog laag. Toch maken veel wetenschappers zich ongerust. Sinds vogelgriep voor het eerst is vastgesteld bij watervogels zijn wereldwijd ongeveer 950 gevallen van H5N1 bij mensen bekend. Ongeveer de helft van deze mensen is hieraan gestorven. Dat is een serieus percentage. Bij de huidige besmettingen in de VS verlopen de meeste infecties mild, waarbij mensen vooral verkouden zijn geworden. Wanneer er mensen met een humane griep ook vogelgriep krijgen, is er een kans dat er door uitwisseling een soort supervirus ontstaat. Wat dat betreft is het nog een geluk dat de huidige uitbraak vooral pluimvee en koeien betreft en niet varkens. Varkens staan namelijk bekend als de ideale ‘mixing vessels’ voor influenza. Dit is omdat ze gevoelig zijn voor zowel de vogel-, varkens-, als de mensengriep. Hierdoor kan er in een varken een heel gevaarlijk virus ontstaan.
Vaccineren, vaccineren, vaccineren
We kunnen het niet vaak genoeg zeggen, maar vaccineren is een belangrijke methode om een eventuele pandemie te voorkomen. Hiervoor is het belangrijk dat er een kritieke gevaccineerde massa bereikt wordt. Welk percentage van de mensen gevaccineerd moet worden om een pandemie te voorkomen hangt af van de effectiviteit van het vaccin en van hoe infectieus het virus is. Bij een heel slim virus die ervoor zorgt dat 1 mens heel veel anderen kan infecteren, moet er dus een veel hoger percentage mensen gevaccineerd zijn.
Daarnaast moet je natuurlijk wel een beetje goed werkend vaccin hebben. Dat laatste is met influenza een uitdaging omdat het virus snel muteert. De griepvaccinatie die ouderen, mensen met een verminderde afweer en in de zorg jaarlijks krijgen wordt dan ook elk jaar aangepast naar het advies van de WHO. Dit wordt goed onderzocht, maar het blijft toch altijd een beetje een gok.
Waarom krijgt dan niet iedereen een griepprik aangeboden in Nederland? Dat zit hem voor nu vooral in een kosten-baten evenwicht. De gewone griepprik helpt daarnaast helaas niet tegen vogelgriep. Dus zelfs al zou het grootste deel van de mensen de griepprik hebben gehad, dan hebben we daar niet veel aan als vogelgriep oprukt. Ook tegen vogelgriep is een vaccin.
De Europese Unie heeft 665.000 doses van het vogelgriepvaccin Seqirus besteld. Veehouders en veeartsen zijn de mensen die het eerste contact maken met het vogelgriepvirus. Finland is het eerste land ter wereld waar ze zijn begonnen om de werknemers in de pluimveesector hiermee te vaccineren.
De nieuwe pandemie?
H5N1 zorgt niet alleen voor veel dierenleed en een grote financiële strop voor veehouders, het zou ook zomaar eens het nieuwe covid-19 en daarmee de nieuwe pandemie kunnen worden. Op dit moment wordt het pluimveehouders en dierenartsen voor pluimvee en varkens sterk aangeraden zich te laten vaccineren tegen de seizoensgriep om te voorkomen dat zij zelf een mixing vessel worden voor een supergriep. Het vaccineren met het vogelgriepvaccin vindt nog niet plaats in Nederland.
Wat kan ik doen om vogelgriep te ontlopen
- Raak dode en zieke vogels niet zonder handschoenen aan. Bij een ziek dier, bel de dierenambulance en bij een dood dier, meld dit bij het DWHC.
- Toch per ongeluk een ziek of dood duur met blote handen aangeraakt, was je handen dan met water en zeep.
- Verhit vlees van kippen, kalkoen en eenden goed.
- Drink geen rauwe melk
- Houd je hond uit de buurt van dode vogels.
Tot slot, blijf als je ziek bent uit de buurt van mens en dier. Want zoals de WHO zegt, een influenza pandemie komt er zeker – de enige vraag is wanneer…
hond in de pot 